Nghệ thuật chạm khắc mỹ thuật tuyệt diệu ở đình làng Hồi Quan

Đình làng Hồi Quan thuộc làng Hồi Quan, được xây dựng và tôn tạo vào năm 1715 do bà Nguyễn Thị Ngọc Thường phát tâm công đức, hiện bà cũng được thờ phụng tại đình. Ngôi đình nổi tiếng nhờ những công trình điêu khắc đầy ấn tượng và đậm chất dân gian của người dân đồng bằng Bắc Bộ.

Trên đình có những mảng chạm khắc trang trí vô cùng đặc sắc. Trên mỗi chiếc đầu dư của đình Hồi Quan được nghệ nhân xưa tạc cả một ổ rồng cuộn trong mây…

Nhiều bức cốn ở gian giữa (lòng giếng) và suốt từ xà nách lên các con rường cũng như ván ghép không có một diện tích nào trống trơn. Ván trên xà nách có rất nhiều hình rồng chạm lộng, rồng chạm theo bố cục dọc và theo chiều ngang.

Ở đây cũng có khá nhiều hình tượng người cưỡi trên các đầu rồng. Đuôi các con rường trong các bức cốn này khi thì chạm hình rồng, khi thì chạm hình con nghê nằm ngửa gãi, mặt cười hóm hỉnh, tinh nghịch.

Qua tìm hiểu người dân trong làng cho biết nghệ thuật chạm khắc trang trí đình Hồi Quan có sự phong phú bởi sự hiện diện của bốn hiệp thợ cùng góp công góp sức. Góc bên trái đình phía trước chạm khắc đơn giản. Góc đình bên phải phía sau chạm khắc cảnh đánh vật và đôi gà chọi.

Góc đình bên phải phía trước có bức chạm hình tượng con khỉ nằm ngửa miệng cười hả hê, đang trong động tác gãi, bằng những nét chạm khắc tinh tế, người nghệ nhân lột tả được tính hiếu động vui nhộn của con vật. (bức chạm này nay không còn lưu giữ tại đình, có thể đã bị mất hoặc được lưu giữ ở nơi khác).

Trên các đầu bẩy và các ván nong đỡ đầu hoành các khối chạm diện tích rất lớn, tỷ mỷ. Các hình tượng rồng ổ, rồng mẹ luôn há miệng ngậm lấy tàu mái, khi thì luồn lách trong những tia mây lửa, nét mác, hoặc đùa nghịch với rồng con, đôi khi vui chơi với cả các con thú bốn chân nữa.

Đặc sắc hơn cả có hai chiếc đầu bẩy ở hiên trước thuộc gian giữa, mặt bên trong chiếc đầu bẩy bên trái chạm hình con nghê đầu quay ngoặt lại, miệng nhoẻn cười. Chiếc đầu bẩy bên phải mặt ngoài tạc hình rồng mẹ, rồng con và con thú, mặt trong thêm vào mấy hình tượng ấy còn có cảnh người cưỡi ngựa, mình trần mặc váy, tay phải cầm đao, tay trái cầm mộc, chân dung diễn tả khá chi tiết, thể hiện hình trạng rất sinh động.