Lonely Planet mô tả Crazy House: “Không một khách sạn hay nhà nghỉ nào có thể kỳ lạ hơn ngôi nhà điên rồ này. Những bức tường biến dạng, những sợi dây leo rừng được điêu khắc quanh nhà và những bậc thang cong queo. Tòa nhà này được lấy từ nghệ thuật siêu thực Savaldor Dali (Tây Ban Nha). Giường ngủ, được đặt trong những căn phòng như những cái vạc nung, trong khi khung cửa sổ được đóng lưới sắt hình dáng như mạng nhện. Nhìn tổng thể, bề ngoài tòa biệt thự giống như một ngọn nến khổng lồ đang tan chảy giữa lòng thành phố”. 

Công trình này ban đầu có tên là Biệt thự Hằng Nga, sau được đổi thành “Crazy House” hay “Ngôi nhà quái dị”. KTS-TS Đặng Việt Nga (con gái cố Tổng Bí thư Trường Chinh - người thiết kế, chỉ đạo thi công, chủ nhân Biệt thự Hằng Nga) tâm sự: “Hiện nay, con người đang phải trả giá cho những hành vi hủy hoại thiên nhiên của mình. Bởi vậy, bằng tiếng nói của kiến trúc, tôi muốn đưa con người trở về với thiên nhiên, gần gũi và yêu mến nó, chứ không phải tận dụng và hủy diệt nó. Biệt thự Hằng Nga thể hiện cuộc sống, phong cách sáng tạo của một kiến trúc sư. Sau khi tốt nghiệp Đại học Kiến trúc (1959 - 1965) và Tiến sĩ (1969 - 1972) ở Matxcơva, tôi về nước công tác tại Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa và Sở Xây dựng Lâm Đồng. Tôi yêu Đà Lạt. Chính phong cảnh tuyệt đẹp, khí hậu trong lành, con người hiền hòa và sự yên tĩnh của Đà Lạt đã giữ tôi ở đây cho đến cuối đời. Sau khi đã thiết kế nhiều công trình cho Nhà nước, giờ đây tôi thể hiện ước mơ của riêng mình. Mặc dù được đào tạo chính quy, nhưng với Biệt thự Hằng Nga tôi muốn phá thể, bằng cách lập nên những hình khối tự do, những đường cong và mặt phẳng tùy ý, không lệ thuộc vào những nguyên tắc kinh điển. Crazy House được xây dựng chủ yếu từ 1990 - 2010 và đang hoàn thiện, với ý tưởng: Trong lòng những gốc cây và phiến đá bị cưa cụt, con người vẫn có thể tạo nên những gian phòng ấm cúng, tiện nghi, thậm chí cả những tòa lâu đài huyền bí và hấp dẫn. Nơi đây vừa là điểm tham quan, vừa là khách sạn dành cho những ai ưa khám phá. Ở mỗi con người, đều khát khao độc lập và tự do. Trong kiến trúc tôi cũng muốn thể hiện điều đó”. 

 Ngoài Biệt thự Hằng Nga Đà Lạt, trong danh sách còn có: Động Pha lê (Mexico), Cầu thang Haiku (Mỹ), Rừng Cầu vồng Bạch đàn (Mỹ), Núi Cứu rỗi (Mỹ), El penhoón de Guata pé (Colombia), Cememtario de Trenes (Bolivia), Những chiếc xe tăng trên bãi biển Flamenco (Puerto Rico), Catacombes de Paris (Pháp), Kolmanskop (Namibia), Ngôi nhà trên sông Drina (Bosnia-Herzegovina), Hồ Kaindy (Kazakhstan), Bãi biển giữa cánh đồng (Tây Ban Nha), Trolltunga (Na Uy) và Đài phun nước Nhà vệ sinh (Trung Quốc).

Hà Hữu Nết