Sông là một trong những chủ đề bất tận của văn học nghệ thuật, những dòng sông ấy đã đi vào thơ ca, văn học Việt Nam không biết tự khi nào. Từ thời học phổ thông chắc hẳn ai cũng thuộc nằm lòng những đoạn thơ như: “Quê tôi ai cũng có một dòng sông bên nhà. Con sông quê gắn bó với tuổi thơ đời tôi” trích từ bài “Trở về dòng sông tuổi thơ” của tác giả Hoàng Hiệp, hoặc “Quê hương tôi có con sông xanh biếc. Nước gương trong soi tóc những hàng tre” trích từ bài “Nhớ con sông quê hương” của tác giả Tế Hanh. Những đoạn thơ ấy gợi lại trong chúng ta ký ức về một dòng sông có tên “Dòng sông tuổi thơ”.

Rồi ta lớn lên, phải xa quê, mang trong mình bao ước mơ và hoài bão. Những tháng ngày tuổi trẻ miệt mài học tập, công tác với bao bộn bề lo toan của cuộc sống với cơm, áo, gạo, tiền ta chẳng còn nhớ đến dòng sông ấy. Bỗng hôm nay, một ngày như bao ngày khác ta chợt nhớ đến “Dòng sông tuổi thơ”. Ta nhận ra “Bao năm xa quê ấy. Trong mơ tôi vẫn thấy. Hôm nay tôi trở về lòng chợt vui thấy sông không già”.

Nhắc đến dòng sông ấy thì ký ức chợt ùa về, ta lại nhớ về một thủa ngây thơ, trong trắng được cởi chuồng tắm sông cùng lũ bạn. Thời khắc ấy tuy khó khăn, thiếu thốn, thậm chí ăn chưa đủ no, mặc chưa đủ ấm nhưng ta lại thấy thật bình an, vui tươi, hạnh phúc.

Khi ấy ta và đám bạn cùng trang lứa nào biết đến Ipad, điện thoại, tivi hay những đồ trơi thông minh như hiện nay. Ấy vậy mà những trò chơi của ngày ấy tuy giản đơn mà sao lại lôi cuốn, hấp dẫn lạ thường: nào là nhảy ùm ùm, đuổi bắt trên sông; khi thì vẫy vùng cùng lũ bạn với những chiếc phao từ thân cây chuối; rồi cả trò chơi cầu trượt bùn ở dệ đê; có lúc lại mò ốc, bắt trai, bắt cá, bắt cua… Có lẽ rất nhiều thứ trong ký ức đấy những đứa trẻ hiện nay khó có thể được trải nghiệm mà chỉ được nghe kể lại.

Theo thời gian, ta có dịp đi qua nhiều vùng miền của đất nước. Mỗi địa danh ấy đều có những con sông nổi tiếng và gắn bó với đời sống người dân nơi ấy. Nếu như ở miền bắc với sông Hồng, sông Đà, sông Nho Quế…; miền trung có sông Lam, sông Hương, sông Hoài… thì miền nam lại có sông Cửu Long, sông Vàm Cỏ Đông, sông Sài Gòn, sông Đồng Nai…

Tất thảy những dòng sông ấy đều đẹp, nhưng nếu ai hỏi: Đâu là dòng sông đẹp nhất? Câu trả lời có ở mỗi chúng ta và mỗi người sẽ có một đáp án khác nhau nhưng tựu chung lại đó chính là “Dòng sông tuổi thơ”!