Cây ban thân mộc, dáng khẳng khiu. Mùa đông cây trút hết lá, dồn nhựa vào thân, đợi sang xuân đâm chồi nảy lộc. Lá ban mọc cách, không xếp thành tán và không rậm rạp như các loài cây khác. Trong con mắt những kẻ lãng mạn, chiếc lá ban trông rất giống hình một trái tim, nụ hoa thì thon thon, mềm mại như búp tay người con gái. Khi bừng nở, những cánh hoa trắng muốt ôm lấy nhụy cánh tiên phớt hồng tím, khẽ rung rinh trong gió tựa như những cánh bướm. Hương hoa chỉ khẽ thoang thoảng, phơn phớt, nhưng lưu lại rất lâu. Sức sống của cây ban cũng rất mãnh liệt, dù trên đồi cỏ gianh khô cằn hay bám vào vách đá cheo leo, hoặc dưới những thung sâu hút tầm mắt, đều có thể bắt gặp những trảng hoa ban trắng trong mơ màng, thỉnh thoảng xen lẫn một vài cây ban đỏ hoặc sắc hoa gạo đỏ nổi bật. Hoa ban gắn liền với đời sống vật chất và tinh thần của người Thái, tượng trưng cho những quan niệm tốt đẹp như tình yêu đôi lứa thủy chung, lòng hiếu thảo của thế hệ sau với thế hệ trước.

 Hoa ban trắng dịu ràng như thiếu nữ

Tuổi dậy thì mang dáng vẻ kiêu sa
Rừng ban tím bên triền đồi ban đỏ
Cả khung trời như chỉ để bày hoa